Header Reklam
Covid 19 Haberleri

Covid-19 Nedir?

Covid-19 Nedir?

İlk kez 17 Kasım 2019 tarihinde Çin’de Hubei Eyaleti’nin Wuhan kentinde ortaya çıkan ve yeni tanımlanan bir corona virusun (SARS-COV-2) etken olduğu ‘Corona Virus Hastalığı-2019’ (COVID-19), önce bu şehirle sınırlı vakalarda gösterilmiş iken kısa sürede Hubei eyaletine ve ardından ülkenin diğer eyaletlerine yayıldığı için Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 2019’un son günlerinde salgın olarak bildirilmiştir.

COVID-19 salgını, Çin’in ardından Güney Kore ve diğer uzak doğu ülkelerine sıçramış ve 31 Ocak 2020’de İtalya’nın Lombardiya bölgesine ve 19 Şubat’ta İran’ın Kum kentine yayılma göstermiştir. Bu sebeple DSÖ, Mart ayında COVID-19’un küresel pandemi boyutuna vardığını deklare etmiştir. Ülkemizde ilk vakanın bildirildiği 10 Mart 2020 tarihinden itibaren COVID-19 salgının ilerleme hızı hem Sağlık Bakanlığı hem de diğer bilimsel çevreler tarafından dikkatle takip edilmektedir.

Epidemiyoloji: 30 Mart 2020 saat 19:00 itibariyle dünya çapında 748.066 kişi COVID-19 hastalığına yakalanmış ve 35.388 kişi ölmüştür (vaka-ölüm oranı: %4,7). Ülkemizde ise 10.827 kişi hastalığa yakalanmış ve bunlardan 168’i kaybedilmiştir (vaka-ölüm oranı: %1,6). Türkiye; ABD, İtalya, Çin, İspanya, Almanya, Fransa, İran, Fransa, İngiltere, İsviçre, Belçika ve Hollanda’nın ardından salgından en çok etkilenen ülkelerin başında gelmektedir. Buna karşılık gün geçtikçe COVID-19’dan iyileşen hastaların sayısı da artmaktadır. Şimdiye değin dünya genelinde 157.098, Türkiye’de ise 162 kişinin bu hastalıktan tamamen iyileştiği bildirilmiştir.

Virusun özellikleri: SARS-CoV-2 (ciddi akut solunum sıkıntısı sendromu-2; coronavirus ailesine mensup bir RNA virusudur. Bu ailede başlıca üç tip CoV tanımlanmıştır:

(i) Soğuk algınlığına sebep olan coronaviruslar: Bunlar her yıl özellikle kış aylarında toplumda sık rastlanan ve hafif üst solunum yolu hastalığına yol açan dört çeşidi kapsamaktadır.

(ii) Mortalitesi yüksek coronaviruslar (SARS ve MERS): 2003 yılında Uzak doğu ülkelerinde tanımlanan ve ciddi akut solunum sıkıntısına yol açan SARS-CoV; şimdiye kadar 8.098 vakada görülmüş ve 774 ölüme neden olmuştur (vaka-ölüm oranı: %9,6). Orta doğu ülkelerinde tanımlanan MERS ise 2012 yılından bu yana 2494 vakada görülmüş ve 858 kişinin ölümüne yol açmıştır (vaka-ölüm oranı: %34,4).

(iii) SARS-CoV-2: 2019'un sonlarında Çin'in Wuhan şehrinde ortaya çıkan ve ciddi akut solunum yolu hastalığının ardından çift taraflı atipik pnömoniye yol açan yeni bir virus olarak tanımlanmıştır. MERS-CoV ve SARS-CoV’ye kıyasla öldürücülüğü daha düşük (vaka-ölüm oranı: %4,7) olan bu virus çok daha hızlı bir şekilde yayılmaktadır. İlk kez tanımlandığından bu yana henüz 4 ay gibi kısa bir zaman geçmiş olmasına rağmen şimdiden 750.000’e yakın kişiyi etkilemiştir.

Koronavirüsler zoonotiktir, yani hayvanlardan insanlara bulaşabilirler. Ayrıntılı araştırmalarda SARS-CoV'nin misk kedilerinden insanlara ve MERS-CoV'un tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı kanıtlanmıştır. Bilinen birkaç coronavirüs henüz insanları infekte etmeyen hayvanlarda dolaşmaktadır. SARS-CoV-2’nin ise ilk aşamada ölü hayvanlardan insanlara bulaştığı, daha sonra insandan insana yakın temasla bulaştığı kanıtlanmıştır.

SARS-CoV-2; tip II alveol hücrelerindeki anjiyotensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) reseptörlerine tutunarak hücre içine girerek erişkin tip solunum sıkıntısı sendromu (ARDS) gelişmesine neden olabilir. Primer patoloji, yaygın alveoler hasardır (hiyalin membranlar da tutulur). Bu durum sadece hiperinflamatuvar durumla açıklanamaz, pnömositlerde viral sitopatik etki gösterilmiştir. Ayrıca ‘sitokin fırtınası’ adı verilen son dönemde CRP, ferritin vd inflamasyon belirteçlerinin aşırı yükseldiği bilinmektedir.

Klinik belirtiler: Çin’deki vakalara göre en sık görülen belirtiler ve sıklıkları aşağıda özetlenmiştir:

Yüksek ateş (>38◦C): %99 (Ancak ileri yaşta ve immunosupresif hastalarda ateşin çok yülselmeyebileceği akılda tutulmalıdır.)

Yorgunluk, kırıklık: %70

Kuru öksürük: %60

İştahsızlık: %40

Kas ve eklem ağrıları: %35

Dispne: %31

Balgam: %27

Diğer (baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun akıntısı, titreme, bulantı, kusma, ishal)

Kaynaklar

Ai T, et al. Correlation of Chest CT and RT-PCR Testing in Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) in China: A Report of 1014 Cases. Radiology. 2020;200642.

Cao B, et al. A trial of lopinavir-ritonavir in adults hospitalized with severe COVID-19". New Engl J Med. Mart 2020. doi:10.1056/NEJMoa2001282.

Casadevall A, Pirofski LA. The convalescent sera option for containing COVID-19. J Clin Invest. doi:10.1172/JCI138003. Mart 2020.

Centers for Disease Control and Prevention. 2019 Novel coronavirus, Wuhan, China. Information for Healthcare Professionals. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/hcp/index.html.

European Medicines Agency. EMA gives advice on the use of non-steroidal anti-inflammatories for COVID-19 https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-gives-advice-use-non-steroidal-anti-inflammatories-covid-19 (Accessed on March 19, 2020).

European Societyof Hypertension. ESH Statement on COVID-19. https://www.eshonline.org/spotlights/esh-statement-on-covid-19/.

Gao J, Tian Z, Yang X. Breakthrough: Chloroquine phosphate has shown apparent efficacy in treatment of COVID-19 associated pneumonia in clinical studies. Bioscience Trends. 2020;14(1): 72–73. doi:10.5582/bst.2020.01047.

Gautret P et al. (2020) Hydroxychloroquine and azithromycin as a treatment of COVID‐19: results of an open‐label non‐randomized clinical trial. Intern J Antimicrobial Agents. In Press 17 March 2020. DOI: 10.1016/j.ijantimicag.2020:105949.

Gorbalenya AE, et al. Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus: The species and its viruses – a statement of the Coronavirus Study Group. bioRxiv 2020. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.02.07.937862v1.

Guo L, Ren L, et al. Profiling early humoral response to diagnose novel coronavirus disease (COVID-19). Clin Infect Dis 2020.

Hoffmann M. SARS-CoV-2 cell entry depends on ACE2 and TMPRSS2 and is blocked by a clinically proven protease inhibitor. Cell. 14 Mart 2020.

Kawase M, et al. Simultaneous treatment of human bronchial epithelial cells with serine and cysteine protease inhibitors prevents severe acute respiratory syndrome coronavirus entry. J Virol. 2012;6(12): 6537–45. doi:10.1128/JVI.00094-12.

Li G, De Clercq E. Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV). Nature Reviews. Drug Discovery. 2020;19(3): 149–50. doi:10.1038/d41573-020-00016-0.

McIntosh K. Coronavirus disease 2019 (COVID-19). Up ToDate. March 27, 2020. www.uptodate.com.

Mehta P, et al. COVID-19: consider cytokine storm syndromes and immunosuppression". The Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30628-0. PMID 32192578 |pmid= değerini kontrol edin (yardım). Mart 2020.

Midgley CM. https://doi.org/10.1101/2020.03.09.20032896 doi: medRxiv preprint.

Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Young BE. JAMA 2020. doi:10.1001/jama.2020.3204.

Ruan Q, et al. Clinical predictors of mortality due to COVID-19 based on an analysis of data of 150 patients from Wuhan, China. Intensive Care Medicine. doi:10.1007/s00134-020-05991-x. Mart 2020.

Shi H, et al. Radiological findings from 81 patients with COVID-19 pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet Infect Dis 2020.Pan F, Ye T, Sun P, et al. Time course of lung changes on chest CT during recovery from 2019 novel coronavirus (COVID-19) pneumonia. Radiology. 2020:200370.

Statement from the American Heart Association, the Heart Failure Society of America and the American College of Cardiology. Patients taking ACE-i and ARBs who contract COVID-19 should continue treatment, unless otherwise advised by their physician. https://newsroom.heart.org/news/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician (Accessed on March 18, 2020).

Touret F, de Lamballerie X. Of chloroquine and COVID-19. Antiviral Research. 2020;177: 104762. doi:10.1016/j.antiviral.2020.104762.

World Health Organization. Advice on the use of masks the community, during home care and in health care settings in the context of the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak. January 29, 2020. http://www.who.int/publications-detail/advice-on-the-use-of-masks-the-community-during-home-care-and-in-health-care-settings-in-the-context-of-the-novel-coronavirus-(2019-ncov)-outbreak.

World Health Organization. Director-General's remarks at the media briefing on 2019-nCoV on 11 February 2020. https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-remarks-at-the-media-briefing-on-2019-ncov-on-11-february-2020.

World Health Organization. Novel Coronavirus (2019-nCoV) technical guidance. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance.

Yao X, et al. In vitro antiviral activity and projection of optimized dosing design of hydroxychloroquine for the treatment of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2). Clin Infect Dis. doi:10.1093/cid/ciaa237.

Zhou P, et al. A pneumonia outbreak associated with a new coronavirus of probable bat origin. Nature 2020; 579:270.Xu Z et al. Lancet Respir Med 2020. https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S2213-2600%2820%2930076-X).

Kaynak : tuseb.gov.tr